Yazılım veya dijital pazarlama sektöründe çalışan çoğu kişi “API” terimini duymuştur. Bu yazıda sadece API’lerin ne olduğunu ele almakla kalmayacak, aynı zamanda “API’ler nasıl çalışır?” sorusuna da cevap vereceğiz. API’lerin işleyişini anlamak, herhangi bir görevde çalışan kullanıcının kodlamayı öğrenmeden birçok şeyi daha hızlı çözümlemesine yardımcı olmanın temel faktörüdür.
API araçları, yazılımcıların uygulama yazma şeklini tarzını tamamen değiştirdi. Böylece hayatımıza “Hizmet Platformları” kavramı girdi. API tabanlı araçlar, veri entegrasyonlarının mümkün olmasının sağlayan yazılımlardır. Günümüzde API entegrasyonları özellikle dijital pazarlama sektöründe verilerle iş yapan kişilerin vazgeçilmezi haline geldi.
API Nedir?
API, “uygulama programlama arayüzü” anlamına gelir. İngilizcesi “Application Programming Interface” olarak telaffuz edilir ve bu kelimelerin baş harflerinden oluşan kısaltması, tüm dünyada aynı şekilde kullanılmaktadır.
API, temelde iki makinenin birbiriyle nasıl konuştuğunu belirleyen kurallar bütünüdür. API tabanlı araçlara bazı örnekler verecek olursak; bir sunucuyla iletişim kuran bir bulut uygulaması, birbirine ping atan sunucular veya bir işletim sistemiyle etkileşime giren uygulamaları söyleyebiliriz. Telefonunuzda veya bilgisayarınızda bir uygulama kullandığınızda veya Twitter gibi sosyal medya mecralarında oturum açtığınızda, farkında olmadan birkaç farklı API ile etkileşime girersiniz. Hemen hemen tüm yazılım şirketleri, veri toplamak veya müşterilerin kullanması için bir veritabanıyla etkileşim kurmak için API’ları kullanır.
Bir API ile yazılımcılar uygulamaları hızlı ve geniş ölçekte oluşturabilir, bağlayabilir veya verileri çeşitli platformlara entegre edebilir. Örneğin Jeff Bezos 2022 yılında API’lar kullanarak Amazon’da köklü bir değişim başlattı. Jeff Bezos, tüm ekiplerine API’ler aracılığıyla veri ve işlevsellik iletmesini emretti. API’ler ve altyapı hazır olduğunda Amazon’un ekipleri çok daha verimli çalışabildi. Bu yeni altyapıyı başlatmak, o zamandan beri Amazon’un en büyük gelir kaynağı haline gelen Amazon Web Hizmetlerinin oluşturulmasını sağladı.
API’ler, otomasyonu etkinleştirerek yazılım dünyasında taşları yerinden oynattı. Peki API’ler nasıl çalışır? Daha da önemlisi, verileri çekmek veya kritik iş akışlarını otomatikleştirmek için güvendiğiniz hizmetleri bağlamak için bunları nasıl kullanabilirsiniz?
API Nasıl Çalışır?
API; bilgisayarların, uygulamaların veya makinelerin birbirleriyle nasıl konuşabileceğini tanımlayan kurallar bütünüdür. Bunu şu şekilde düşünebilirsiniz:bir kullanıcı arayüzü bir insan tarafından kullanılmak üzere tasarlanırken, API’ler bir uygulama veya bilgisayar tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Çoğu web API’si, uygulama ile web sunucusu arasında yer alır. Kullanıcı, uygulamaya bir şey yapmasını söyleyen bir API isteği başlatır. Ardından uygulama, web sunucusundan bir şey yapmasını istemek için bir API kullanır. API, uygulama ile web sunucusu arasındaki aracıdır ve API çağrısı istektir. Diğer yazılımlarla veya online web sunucularıyla iletişim kurmak için yazılımı her kullandığınızda, ihtiyacınız olan bilgileri istemek için API’leri kullanırsınız.
İnternet tabanlı web API’leri en yaygın olanlar olsa da, API’lerin web ile sınırlı olmadığını unutmamalıyız. Hemen hemen her makine veya sistem için API’ler vardır.
Bir API’nin nasıl çalıştığını açıklamak için gerçek hayattan bir örnek üzerinden ilerleyelim.
Bir restoranda müşteri olduğunuzu hayal edin. Garson (API), sizin gibi müşteriler (kullanıcı) ve mutfak (web sunucusu) arasında aracı görevi görür. Garsona siparişinizi söylersiniz (API çağrısı) ve garson mutfaktan ister. Son olarak, garson sipariş ettiğiniz şeyi size getirecektir.
Garson, sizinle mutfak arasındaki aracıdır. Bu örnekteki garson, API için tam olarak doğru bir örnektir. Sizin bir müşteri olarak istediğinizi elde etmek için mutfağın veya restoranın nasıl çalıştığını bilmenize gerek yoktur. Sadece nasıl sipariş edeceğinizi bilmeniz gerekiyor.
API aynı zamanda web sunucusunun bir soyutlamasıdır. Uygulama (bir web sitesi veya mobil uygulama), son kullanıcıya görüntülenecek veriler için bir API çağrısı yapar. İstek, kullanıcı arayüzünde istenen verileri göstermek için web sunucusuna erişen API aracılığıyla yapılır.
Uygulamanın web sunucusunun nasıl çalıştığını bilmesi gerekmez, yalnızca göstermesi gereken verileri almak için API’leri nasıl kullanacağını bilmesi gerekir. Son kullanıcının API’lerin nasıl çalıştığını bilmesi gerekmez, yalnızca gerçekleştirmesi gereken görevleri gerçekleştirmek için kullanıcı arayüzünde nasıl gezineceğini bilmesi gerekir.
Çoğu API isteğinde, genellikle birkaç önemli bilgi parçası bulunur:
- İstek tipi
- Yetkilendirme kimlik bilgileri (saldırılarda taklit edilen API isteklerini önlemek için)
API Türleri
API dünyasına girdiğinizde, daha çok konuşulan APı türünün web tabanlı projeler üzerine olduğunu göreceksiniz. Ancak API’ler web hizmetleriyle sınırlı değildir. Genel olarak API türlerini aşağıda bulabilirsiniz.
REST API
REST API, JSON ile çalışır. Tüm API’lerin %70’inden fazlasında REST kullanılır. Bunun sebepleri hızlı performansı, güvenilirliği ve sistemi bir bütün olarak etkilemeden modüler bileşenleri yeniden kullanarak ölçeklendirme yeteneğidir.
SOAP API
SOAP, güvenlik ve mesajları nasıl gönderdiği hakkında daha fazla bilgi gerektirdiği için REST’ten biraz daha karmaşıktır. Bu ek standartlar daha fazla ek yük gerektirir. 1990’ların sonundan beri var olan SOAP, REST gibi hafif taşınabilir ve esnek değildir.
Browser (Tarayıcı) API
Bir tarayıcı müzik çalma, animasyon görüntüleme, fare veya klavye girişine tepki verme gibi çok çeşitli kullanıcı deneyimleri yaratma yeteneğine sahiptir. Bu tarayıcı aynı zamanda HTML’i değiştirmek veya bir tarayıcı örneği içinde benzersiz deneyimler oluşturmak için API’leri kullanarak web geliştiricilerine verileri isteği oluşturana sunabilir.
iOS/Android API
Her mobil platformun son kullanıcıya iyi bir deneyim oluşturmak için araçlar sağlayan kendi API’leri vardır. Uygulama geliştiricileri, bu API’leri cihazın donanımına veri iletmek, kamera gibi donanımdan bir sensör kullanmak, müzik/video oynatmak veya diğer birçok özelliği gerçekleştirmek için kullanabilir.
API’lerin Avantajları ve Faydaları
API’ler internetin her yerinde bulunur ve bu nedenle modern birçok projede yaygın bir biçimde kullanılır. Kullanım kolaylığı nedeniyle, platform ve altyapı işletmeleri arasında API kullanımında büyük bir artış oldu. Ayrıca API’ler, kullanıcıların müşteri adayı yönlendirmelerini daha iyi entegre etmek için Salesforce, Eloqua ve Marketo gibi uygulamaları entegre etmelerini sağlamaya başladı. Finans ekiplerinin pazarlama platformları ile CRM arasında veri akışı sağlamansı birçok işi kolaylaştırıyor.
API’lerle çalışmak için platformların kendi oluşturmuş olduğu uygulamalar birkaç tıklamayla kullanılabilir. Örneğin, Marketo ve Salesforce yerel entegrasyonlar sunar, ancak her satış organizasyonu CRM alanlarını farklı şekilde belirlediğinden, bu entegrasyon bazen farklı kurulumlar gerektirebilir.
API, ayrıca veri elde etmek için de sıkça kullanılır. Bir veri setini API sayesinde birkaç saniye içerisinde, birkaç tıklamayla elde edebilirsiniz. Google, Facebook veya üçüncü parti araçlardan elde edilen verilere, çeşitli bağlayıcılarla çok bir şekilde ulaşılabiliyor.
Bir ajansta Dijital Pazarlama Yöneticisi olan Haldun Gazitepe, Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunudur. Kariyerine pazarlama uzmanı olarak olarak başlamıştır. Çalışma hayatına devam ederken dijital pazarlamaya ilgi duymuş ve kendini bu alanda geliştirmiştir. Üç yıllık geleneksel pazarlama serüveninin ardından 6 yıldır dijital pazarlama sektöründe kariyerine devam etmektedir. En büyük tutkusu yelkenli olan Haldun Gazitepe, köpeği Şanslı ile her gün yürüyüşe çıkar.